GAMO (Dama dama)

O gamo común, ou europeo, é un dos cérvidos que habitan a península ibérica, decantándose no territorio polos bosques que conteñen claros, xa que é nos pastos onde atopa o seu alimento, o cal compaxina con follas e cortizas das árbores ás cales teñen alcance.

O gamo diversifícase principalmente do cervo común no seu menor tamaño, e do resto dos cérvidos en que non forma mandas, senón que forma un grupo familiar de menos de 10 integrantes regularmente formado por femias e subadultos, reuníndose cos machos na época de celo.

O celo abrangue os meses de outono e dá lugar ós enfrontamentos entre os machos co fin de aparearse coa femia. Despois do período de xestación, as femias dan a luz a unha soa cría de forma xeral, nos meses de xuño e xullo.

A pelaxe varía do verán ó inverno, collendo nesta segunda estación unha cor cincenta. Son características na pelaxe as pintas brancas salteadas nun fondo pardo-avermellado, aínda que tamén existen exemplares albinos como os da fotografía que vos amoso.

Esta especie presenta un dimorfismo sexual moi forte, podendo alcanzar as femias un máximo de 40 kilos de peso, e os machos poden superalas até 20 kilos. Só os machos posúen hastas, que mudan na primavera, e están formadas por tres candís e unha ampla palma.

Na península ibérica o gamo é unha especie cinexética, polo cal podemos atopar a esta especie en semiliberdade nos cotos de caza. Grazas a ser declarada especie cinexética, esta especie ten garante a súa subsistencia nos nosos montes debido ás repoboacións que se levan a cabo.

Na produtiva viaxe a Navarra, onde tamén retratamos miña irmá e eu ós xabarís e ós corzos, a natureza obsequiounos con estes gamos.

XABARIL (Sus scrofa)

Xa sei que non é a primeira vez que nomeo ó xabaril, pero a súa importancia nos nosos montes non é para menos. 

Xa falei deles en dous artigos anteriores (dos cales vos deixo os enlaces ó remate da entrada), pero neste artigo quero centrar a ollada nos raións ou leitóns, as pequenas crías de xabaril que saen do ventre materno despois de 4 ou 5 meses de xestación, e que tanto un nome coma o outro nos aportan unha valiosa información. Un deles de carácter clasificatorio, dicíndonos a clase á que pertencen (Mammalia), xa que son mamíferos e maman da nai durante os primeiros 3 meses e de onde provén o nome de leitóns. Analogamente tamén reciben o nome de raións, o cal nos axuda a identificalos, debido ás características raias lonxitudinais que posúen ó longo do corpo nos seus primeiros meses de vida nos cales non deixan de xogar uns cos outros (como se pode observar na primeira imaxe) e non se separan da nai (na segunda imaxe).

As fotografías foron tomadas pola miña irmá Antía e por min nas terras de Navarra. Para máis información invítovos a ler dúas das miñas antigas entradas neste blog,  ás cales se poden acceder mediante os seguintes enlaces:

-Neste primeiro podedes consultar aspectos técnicos sobre o xabaril.

http://falcon-arieira-falcon.blogspot.com.es/2012/01/o-xabarin.html

-Nestoutro podedes observar algunhas das pegadas que puiden retratar deste suído na natureza:

http://falcon-arieira-falcon.blogspot.com.es/2012/03/pegadas-do-xabarin.html

CORZO (Capreolus capreolus)

O corzo é unha especie de mamífero artiodáctilo da familia Cervidae. É o cérvido de menor tamaño da península ibérica. Ten un comportamento esquivo e con certos aires misteriosos, que fan que sexa unha peza chamativa para os cazadores desta especie cinexética. De este comportamento deriva o nome que vulgarmente se lle dá como “o trasno do bosque”.

Ten como característica unha forte adaptabilidade a diversos hábitats, podendo sobrevivir tanto en montes cunha vexetación espesa como en campos a ceo aberto. É dos poucos cérvidos que poden vivir de maneira solitaria, aínda que tamén recorren a ser gregarios para reducir o risco de ser sorprendidos por depredadores, sobre todo en inverno. O corzo ten unha altura na cruz duns 75 centímetros como máximo e un peso medio de 25 kilos.  Os machos presentan pequenas cornamentas de tres puntas que mudan cada ano a principios de inverno. 

O pelaxe é pardo-roxizo durante o verán, e grisáceo en inverno. Os sons que emiten son semellantes a pequenos ladridos. Os seus hábitos son crepusculares, evitan o sol de día agochándose na espesura lonxe de lugares habitados.

En canto á súa reprodución cabe destacar que é dos poucos ungulados con implantación diferida. De maneira xeral, o parto sole vir no mes de maio.

O maior problema do corzo en Galicia e en zonas limítrofes é a presenza dunha enfermidade, en concreto da larva de Cephenemyia stumulator, un insecto voador da familia dos tabáns, que nas súas diferentes fases de desenrolo aséntanse na farinxe e nas fosas nasais. Sendo esta enfermidade unha parasitose denominada Miase. Pénsase que a orixe da expansión desta enfermidade se deba á introdución irregular de corzos vivos na península.

Os exemplares mostrados foron fotografiados pola miña irmá Antía na nosa viaxe a Navarra, e correspóndense con dous corzos (o primeiro un exemplar xoven e o segundo unha femia adulta) criados en cautividade.

MOUCHO COMÚN (Athene noctua)

O moucho común, ou mochuelo en castelán, é unha ave de rapiña nocturna ibérica que tamén é coñecida polos seus hábitos parcialmente diúrnos, sendo bastante frecuente atopala polo día pousada nunha pola ou nalgunha rocha. O seu son é un "quiuu" moito menos afrautado que o moucho das orellas (otus scops), ou autillo en castelán.

Cabeza e dorso pardo escuro salpicado de branco. Partes inferiores clara estriadas de escuro e ollos amarelos claros son algunhas das características que definen ó noso moucho común.

A súa lonxitude vai dende os 21 até os 27 cm. e a súa envergadura dende os 57 ós 61cm. O peso oscila entre os 125 e os 200 g.

O seu hábitat caracterízase pola súa gran diversidade de terreos, pero evita o monte denso e o interior das cidades. É moi frecuente en zonas de cultivo con algún arborado. É sedentario, aínda que ás vegadas os xóvenes dispérsanse grandes distancias.

O moucho común caza á espreita, deixándose caer sobre a súa presa dende un pousadoiro. Tamén caza insectos en voo.

Cría en buracos de árbores, de muros e de edificios, ocasionalmente en madrigueiras de coellos e tamén no chan. As postas teñen lugar dende primeiros de abril até finais de maio, e van de 2 a 7 ovos, normalmente catro-cinco, de 35 por 29 milímetros e de cor branco.

A incubación, de 28 días, é levada a cabo pola femia. Os polos ó nacer están cubertos dun plumón branco e voan ós 26-28 días de idade.

Atópase distribuído por toda a península, accidental en Baleares e Canarias.

Este exemplar de moucho común foi retratado nunha solta á cal tiven a oportunidade de asistir.